ଗ୍ରାମସଭା ସହମତି ଯୋଗୁଁ ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଳମ୍ବ ଅଭିଯୋଗ ଠିକ୍ ନୁହେଁ: ସଚେତନ ନାଗରିକ

ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର ନେଇ ଉଠିଲା ପ୍ରଶ୍ନ, ଆଦିବାସୀ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା ଦାବି ଗ୍ରାମସଭାର ଅନୁମତି ନେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ବିଭିନ୍ନ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ବିଳମ୍ବ ହେଉଛି ବୋଲି ଯେଉଁ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଛି, ତାହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି ସଚେତନ ନାଗରିକଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଗ୍ରାମସଭାର ଭୂମିକାକୁ କେବଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନୁମୋଦନରେ ବାଧା ଭାବେ ଦେଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ସମୁଦାୟଙ୍କ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷାର ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବେ ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି। ପ୍ରାପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୦୮-୦୯ରୁ ୨୦୨୨-୨୩ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ଆଇନ, ୧୯୮୦ ଅଧୀନରେ ପ୍ରାୟ ୩,୦୮,୯୪୫.୩୮ ହେକ୍ଟର ଜଙ୍ଗଲ ଜମିର କିସମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ଅଣଜଙ୍ଗଲ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଜଙ୍ଗଲ ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ ପରେ ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତରର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ CSD ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପାରମ୍ପରିକ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିବାସୀ ସଂଗଠନ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାର ଆଇନ ଅଧୀନରେ ଆଦିବାସୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବାକୁ ଦାବି କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଏଥିସହ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅତିକମରେ ଷ୍ଟେଜ୍-୧ ଅନୁମୋଦନ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଗ୍ରାମସଭାର ସହମତି ନିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିବାସୀଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭରୁ ସାମିଲ କରାଗଲେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସାମାଜିକ ଓ ଆଇନଗତ ବିବାଦର ସମ୍ଭାବନା କମିପାରିବ। ଅନ୍ୟଥା, ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି କେବଳ ଔପଚାରିକତାରେ ସୀମିତ ହୋଇଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ବୋଲି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ମାମଲାରେ ଏକ ସଂସଦୀୟ କମିଟି ପକ୍ଷରୁ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ସହମତି ପରିବର୍ତ୍ତେ ୭୦ରୁ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ସହମତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ନେଇ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ତେବେ ଏହି ସୁପାରିଶ ଆଇନର ଭୁଲ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଉପରେ ଆଧାରିତ ବୋଲି କେତେକ ସଂଗଠନ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମସଭାର ନିଜସ୍ୱ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ଓ କ୍ଷମତା ରହିଛି। ତେଣୁ କେବଳ ସହମତି ଦେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିଶତକୁ ଆଧାର କରି ଗ୍ରାମସଭାର ଅଧିକାରକୁ ସୀମିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏଥିସହ ଆଦିବାସୀ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଗ୍ରାମସଭାର ଅନୁମତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହଟାଇବା ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ଘୋଷଣା ହୋଇନଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ସଂସଦୀୟ କମିଟିର ସୁପାରିଶ କିମ୍ବା NHPCର ପ୍ରତିବେଦନରେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାମସଭାର ଅନୁମତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହଟାଇବା ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବା ନେଇ ଦାବି ହୋଇଛି। ସଚେତନ ନାଗରିକଙ୍କ ମତରେ, ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା ସହିତ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଗ୍ରାମସଭାର ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ଯେକୌଣସି ନୀତିଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କ ସହମତି ସହିତ ହେବା ଉଚିତ ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।