ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଐତିହାସିକ ବିନ୍ଦୁ ସାଗର ଓ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ

ଓଡ଼ିଶାର ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର (ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱର)ରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିନ୍ଦୁ ସାଗର ଏବଂ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ସମଗ୍ର ଭାରତର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ। ​ବିନ୍ଦୁ ସାଗର କାହିଁକି ପ୍ରସିଦ୍ଧ? ​୧. ପବିତ୍ର ଜଳର ସଙ୍ଗମ: ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ଭଗବାନ ଶିବ ଏବଂ ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ତୃଷା ନିବାରଣ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀ, ସରୋବର ଓ କୁଣ୍ଡରୁ ଏକ ଏକ ବିନ୍ଦୁ (ଟୋପା) ଜଳ ଆଣି ଏହି ଦୀଘି ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଏହାର ନାମ 'ବିନ୍ଦୁ ସାଗର' ରଖାଯାଇଛି। ​୨. ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ: ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ବିନ୍ଦୁ ସାଗରରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ। ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭକ୍ତମାନେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଥାନ୍ତି। ​୩. ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା ଓ ସ୍ନାନ ଯାତ୍ରା: ବିନ୍ଦୁ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚନ୍ଦନ ମଣ୍ଡପ ରହିଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ବାର୍ଷିକ 'ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା' ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା (ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର)ଙ୍କୁ ଏହି ସରୋବରରେ ନୌକା ବିହାର କରାଯାଇଥାଏ। ​୪. ପାରମ୍ପରିକ ଓ ସଂସ୍କୃତିକ କେନ୍ଦ୍ର: ବିନ୍ଦୁ ସାଗରର ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ଯଥା- ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର, ମୋହିନୀ ମନ୍ଦିର, ଓ ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହା ଏହି ସ୍ଥାନର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାହାତ୍ମ୍ୟକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଥାଏ।