ବସ୍ତିରୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ହେବାର ସ୍ୱପ୍ନ! ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ ଓ ସଂଘର୍ଷକୁ ଜିତି NISERରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ ଅରବାଜ ହୁସେନ

ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଘର, ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ସୁବିଧାସମ୍ପନ୍ନ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଏ। ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ କେବଳ ଅଦମ୍ୟ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, କଠୋର ପରିଶ୍ରମ, ଅଧ୍ୟବସାୟ ଓ ନିଜ ଉପରେ ଅଟୁଟ ବିଶ୍ୱାସ। ଏହି ସତ୍ୟକୁ ନିଜ ଜୀବନରେ ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା ଧାମନଗର ଅଞ୍ଚଳର ମୁସ୍ତଫାପୁର ଗ୍ରାମର ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ସେକ୍ ଅରବାଜ ହୁସେନ। ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ବାପାଙ୍କ ଅକାଳ ବିୟୋଗ ଓ ଅନେକ ପ୍ରତିକୂଳତାକୁ ସାମ୍ନା କରି ସେ ଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାନ NISER, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ମୁସ୍ତଫାପୁରର ଏକ ସାଧାରଣ ମୁସଲିମ୍ ବସ୍ତିରେ ଜନ୍ମିତ ଅରବାଜଙ୍କ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ। ଏଠାରେ ଅଧିକାଂଶ ପରିବାର ଦିନମଜୁରି କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି। ଶିକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ସୀମିତ, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର। ଏଭଳି ପରିବେଶରୁ ଜଣେ ଛାତ୍ର ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଜ୍ଞାନିକ ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ। କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ ଅରବାଜଙ୍କୁ ଆହୁରି କଠିନ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇଥିଲା। ୨୦୨୦ ମସିହାରେ କରୋନା ମହାମାରୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ବାପା ସେକ୍ ଜାଫର ହୁସେନଙ୍କ ୪୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା। ପରିବାରର ଏକମାତ୍ର ଆର୍ଥିକ ସହାରା ହରାଇବା ପରେ ସମଗ୍ର ପରିବାର ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା। ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ହୁଏତ ଶିକ୍ଷାର ସମାପ୍ତି ହୋଇଥାନ୍ତା, କିନ୍ତୁ ଅରବାଜଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଥିଲା ସଂଘର୍ଷର ଆରମ୍ଭ। ବାପାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମା'ଙ୍କ ଉପରେ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ଆସିପଡ଼ିଥିଲା। ସେ ଅଧିକ ଶିକ୍ଷିତ ନଥିଲେ, ପୁଅ କେଉଁ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଛି କିମ୍ବା ଭବିଷ୍ୟତରେ କ'ଣ ହେବ—ଏସବୁ ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନ ନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେ ଗୋଟିଏ କଥା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ—ତାଙ୍କ ପୁଅ ମନ ଲଗାଇ ପଢ଼ୁଛି। ଆଖିର ଲୁହ ପୋଛି ସେ ପ୍ରତିଦିନ ପୁଅକୁ କହୁଥିଲେ, "ତୁ ବାସ୍ ଭଲ ପଢ଼ୁଥା, ଭଗବାନ୍ ତୋର ଭଲ କରିବେ।" ମା'ଙ୍କର ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଅକୁଣ୍ଠ ବିଶ୍ୱାସ ହିଁ ଅରବାଜଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା ପାଲଟିଥିଲା। ଅରବାଜଙ୍କ ଜୀବନରେ ଆଉ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ। ବିଦ୍ୟାଳୟ ସମୟରୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭାକୁ ଚିହ୍ନିଥିଲେ AMB ସ୍କୁଲର ମୁଖ୍ୟ ସେକ୍ ଆଜାଦ। ବାପାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅରବାଜଙ୍କ ପାଠପଢ଼ା ବନ୍ଦ ନହେଉ ବୋଲି ସେ ଆଗକୁ ଆସିଥିଲେ। ସିବିଏସ୍‌ଇ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଗଣା ଶିକ୍ଷା ଦେବା ସହିତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବ୍ୟାସନଗରର ଏକ ଆବାସିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ (+୨) ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ରହିବା, ଖାଇବା ଓ ପାଠପଢ଼ାର ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ନିଜେ ବହନ କରିଥିଲେ। ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ କେବଳ ପାଠ ପଢ଼ାନ୍ତି ନୁହେଁ, ଜୀବନ ଗଢ଼ନ୍ତି—ସେକ୍ ଆଜାଦ ତାହାର ଜୀବନ୍ତ ଉଦାହରଣ। ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା **NEST (National Entrance Screening Test)**ରେ ଅରବାଜଙ୍କ ସଫଳତା ସତରେ ଗୌରବର ବିଷୟ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦେଶର ହଜାର ହଜାର ମେଧାବୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୩୦ ହଜାର ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚୟନ ହୋଇ ସେ NISER, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ନାମ ଲେଖାଇବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛନ୍ତି। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଓ ସମ୍ମାନଜନକ ସଫଳତା। NISER ଓ CEBS ମିଶି ମୋଟ ୨୬୨ଟି ସିଟ୍ ଥିବାବେଳେ ସାଧାରଣ ବର୍ଗ ପାଇଁ ସିଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ। ଅରବାଜ କୌଣସି ଆରକ୍ଷଣର ସୁବିଧା ନନେଇ ସାଧାରଣ ବର୍ଗରେ ଏହି ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ତାଙ୍କ ମେଧା ଓ ପରିଶ୍ରମର ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ। ଅନେକେ NEET କିମ୍ବା JEE ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି, କିନ୍ତୁ NEST ହେଉଛି ଭାରତର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଚୟନ ହୋଇଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ, ଗଣିତ ଓ ଜୀବବିଜ୍ଞାନରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷିଆ Integrated M.Sc. ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଗବେଷଣାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ପଢ଼ା ସମୟରେ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମାସିକ ସ୍କଲାରଶିପ୍ ଏବଂ ଗବେଷଣା ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ BARC, ISRO, DRDO, CERN, NASA ପରି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାନରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣାର ସୁଯୋଗ ଖୋଲିଯାଏ। ଆଜି ଅରବାଜଙ୍କ ସଫଳତା କେବଳ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ନୁହେଁ; ଏହା ମୁସ୍ତଫାପୁର ଗ୍ରାମ, ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା ଓ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଗର୍ବର ବିଷୟ। ଜଣେ ନିରକ୍ଷର ମା'ଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ, ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିଷ୍କାମ ସହଯୋଗ ଓ ଜଣେ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ପରିଶ୍ରମ ମିଶି କିପରି ଅସମ୍ଭବକୁ ସମ୍ଭବ କରିପାରେ, ଅରବାଜଙ୍କ ଜୀବନ ତାହାର ଜୀବନ୍ତ ଉଦାହରଣ। ଅରବାଜଙ୍କ କାହାଣୀ ପ୍ରମାଣ କରେ—ପ୍ରତିଭାର କୌଣସି ଠିକଣା ନଥାଏ। ପରିସ୍ଥିତି ଯେତେ କଠିନ ହେଉନା କାହିଁକି, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ, ପରିଶ୍ରମ ଓ ସଠିକ୍ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଥିଲେ ବସ୍ତିରୁ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜନ୍ମ ନେଇପାରନ୍ତି।